Όταν οι λέξεις “σκοντάφτουν”, το παιδί δεν φταίει

Ο τραυλισμός στα παιδιά είναι από εκείνες τις στιγμές που σε βρίσκουν απροετοίμαστο ως γονιό. Ακούς το παιδί σου να “κολλάει” σε μια λέξη, να επαναλαμβάνει μια συλλαβή, να προσπαθεί και να μην του βγαίνει όπως θα ήθελε… και μέσα σου σηκώνεται ένα κύμα: αγωνία, ενοχή, φόβος, σκέψεις που τρέχουν. «Μήπως αγχώθηκε; Μήπως το πιέζω; Θα του περάσει; Θα το κοροϊδέψουν;» Θέλω να σου πω κάτι που αξίζει να το ακούσεις καθαρά: το παιδί σου δεν το κάνει επίτηδες. Και εσύ δεν έχεις “χαλάσει” κάτι. Αυτό που συμβαίνει είναι μια δυσκολία στη ροή της ομιλίας, και χρειάζεται κατανόηση, ασφάλεια και σωστή καθοδήγηση ... όχι πανικό.

Στην προσχολική ηλικία, είναι σχετικά συχνό να εμφανιστούν περίοδοι όπου η ομιλία δεν “τρέχει” ομαλά. Το παιδί έχει πολλά να πει, ο νους του πετάει μπροστά, το λεξιλόγιό του μεγαλώνει με ταχύτητα, και το σύστημα ομιλίας του προσπαθεί να συγχρονιστεί με όλον αυτόν τον ενθουσιασμό. Κάποιες φορές βλέπουμε μικρά “σκοντάμματα” που είναι παροδικά. Άλλες φορές, ο τραυλισμός επιμένει ή συνοδεύεται από ένταση, προσπάθεια, απογοήτευση ή αποφυγή. Εκεί είναι που αξίζει να το κοιτάξουμε πιο προσεκτικά, χωρίς υπερβολή, αλλά με φροντίδα.

Αυτό που συχνά βαραίνει το παιδί δεν είναι τόσο ο ίδιος ο τραυλισμός, όσο το πώς νιώθει μέσα στη στιγμή που προσπαθεί να μιλήσει. Όταν αντιλαμβάνεται βιασύνη γύρω του, όταν κάποιος το διορθώνει, όταν ακούει “μίλα σωστά”, “πες το πιο αργά”, “πάρε ανάσα”, ή όταν κάποιος συμπληρώνει τη λέξη του επειδή “δεν έχει χρόνο”, το παιδί μπορεί να καταλάβει , χωρίς να το πεις ρητά ότι αυτό που κάνει δεν είναι “εντάξει”. Και τότε μπορεί να εμφανιστεί ντροπή, θυμός, άγχος, ακόμα και φόβος να μιλήσει. Γι’ αυτό, η πιο μεγάλη βοήθεια που μπορείς να δώσεις, είναι να χτίσεις ένα περιβάλλον όπου το παιδί νιώθει: «Εδώ χωράω όπως είμαι.  Έχω χρόνο. Με ακούνε.»

Το πιο θεραπευτικό πράγμα που μπορείς να κάνεις στην καθημερινότητα είναι να είσαι παρών με ηρεμία. Να κοιτάς το παιδί στα μάτια όταν μιλάει, να μην δείχνεις ότι αγχώνεσαι, να μην τελειώνεις τις προτάσεις του, να μην το διακόπτεις και να μην το πιέζεις να “το πει ξανά σωστά”. Αν κολλήσει, απλώς μείνε εκεί. Μπορείς να του απαντήσεις φυσιολογικά στο νόημα αυτού που ήθελε να πει, σαν να μην συνέβη τίποτα τρομακτικό. Αυτό του περνάει ένα πολύ βαθύ μήνυμα ασφάλειας: «Δεν κινδυνεύεις εδώ. Δεν χρειάζεται να παλέψεις για να σε ακούσω.»

Ταυτόχρονα, αξίζει να παρατηρήσεις πότε εμφανίζεται περισσότερο. Συχνά ο τραυλισμός εντείνεται σε περιόδους αλλαγών, κούρασης, έντονης διέγερσης ή άγχους, όταν το παιδί θέλει πολύ να ακουστεί, όταν νιώθει πίεση να “προλάβει”, ή όταν η καθημερινότητα τρέχει. Δεν σημαίνει ότι “φταις” εσύ ή ότι το παιδί “δεν αντέχει”. Σημαίνει ότι το νευρικό του σύστημα ζητά λίγο περισσότερο ρυθμό, γείωση και σταθερότητα.

Και εδώ έρχεται το σημαντικό: αν βλέπεις ότι ο τραυλισμός επιμένει για εβδομάδες, αν εμφανίζεται έντονη προσπάθεια, αν το παιδί αποφεύγει να μιλήσει, αν θυμώνει ή κλείνεται, ή αν το θέμα αρχίζει να επηρεάζει την αυτοπεποίθησή του, τότε μια αξιολόγηση από λογοθεραπευτή/τρια με εμπειρία στον τραυλισμό είναι ένα πολύ τρυφερό “δώρο” προς το παιδί. Όχι γιατί “κάτι πάει στραβά”, αλλά γιατί όταν υπάρχει έγκαιρη υποστήριξη, προλαμβάνουμε το να δέσει αυτή η εμπειρία με ντροπή και φόβο. Και όταν χρειάζεται, μια πιο ολιστική ματιά με συνεργασία ψυχολόγου, εργοθεραπευτή ή ειδικής παιδαγωγού που μπορεί να βοηθήσει το παιδί όχι μόνο να μιλάει, αλλά να νιώθει ασφαλές μέσα στο να εκφράζεται.

Αν μπορούσα να αφήσω μια φράση στην καρδιά σου, θα ήταν αυτή: ο τραυλισμός δεν είναι “ελάττωμα”. Είναι ένα σήμα. Και πίσω από το σήμα υπάρχει πάντα ένα παιδί που προσπαθεί, που θέλει να επικοινωνήσει, που θέλει να ακουστεί. Με υπομονή, κατανόηση και τη σωστή στήριξη, το παιδί μαθαίνει ότι οι λέξεις του έχουν αξία ακόμα κι αν, κάποιες φορές, αργούν λίγο να βγουν. Και εσύ, ως γονιός, δεν χρειάζεται να έχεις όλες τις απαντήσεις. Χρειάζεται μόνο να είσαι εκεί, σταθερά, με αγάπη.

 

Αν θέλεις να μην χάσεις κανένα καινούργιο άρθρο, ακολούθησέ μας στα social media!

Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=61581856480301

Instagram: https://www.instagram.com/kethesy.kids/

Site: https://kethesy.gr/ypiresies-gia-paidia-efivous/